Uploaded August 2026 | Updated September 2026, 2 weeks ago
🏠 Czy budynek może pomóc sąsiadom się poznać, dzieciom znaleźć przestrzeń do zabawy i rozmowy, seniorom wyjść z domu, a osobom w kryzysie – otrzymać realne wsparcie?
Architektura zaangażowana społecznie nie zaczyna się od efektownej bryły. Zaczyna się od rozmowy, uważności i pytania: czego naprawdę potrzebują ludzie, którzy będą z tego miejsca korzystać?
💡 W tym odcinku podcastu „Teren zabudowany” Anna Cymer przygląda się architekturze, która stawia w centrum lokalną wspólnotę. Od gdyńskich Przystani – centrów sąsiedzkich tworzonych w procesie rewitalizacji – po warszawskie Centrum Aktywności Międzypokoleniowej na Ochocie, łączące potrzeby dzieci, młodzieży, osób z niepełnosprawnościami i seniorów.
🤝Jak projektować przestrzeń, która nie tylko dobrze wygląda, lecz także zachęca do spotkania, wspólnego działania i wzajemnej troski? Jak to możliwe, że plac, kawiarnia, kuchnia sąsiedzka czy nawet uchwyt na laskę mogą mieć takie znaczenie!? I jak sprawić, by mieszkańcy nie byli wyłącznie odbiorcami gotowego projektu, ale jego współtwórcami?
🔖 Z tego odcinka „Terenu zabudowanego” dowiesz się:
• Czym jest architektura zaangażowana społecznie i dlaczego jej podstawą jest rozmowa z przyszłymi użytkownikami;
• Jak działają gdyńskie Przystanie i dlaczego stały się ważnymi lokalnymi hubami usług społecznych;
• W jaki sposób rewitalizacja może zmieniać dzielnicę poprzez małe, celne interwencje – od bezpiecznego chodnika po centrum sąsiedzkie;
• Jak zaprojektowano Centrum Aktywności Międzypokoleniowej na warszawskiej Ochocie, aby różne grupy mogły spotykać się w jednej przestrzeni;
• Dlaczego wspólny plac i dostępna cenowo kawiarnia mogą przełamywać społeczne podziały;
• Jak światło, akustyka, zieleń, materiały i skala budynku wpływają na poczucie bezpieczeństwa oraz domowości;
• Dlaczego warto zostawić użytkownikom przestrzeń do własnej inicjatywy i pozwolić budynkowi „pożyć”;
• Oraz czemu nastolatki są jedną z najbardziej pomijanych grup w projektowaniu współczesnych osiedli i przestrzeni publicznych.
🎤 Osoby występujące w odcinku:
• Agnieszka Jurecka-Fryzowska – pełnomocniczka prezydenta Miasta Gdyni ds. rewitalizacji oraz kierowniczka działu rewitalizacji w Miejskiej Jednostce Laboratorium Innowacji Społecznych.
• Bianka Witkowska — zastępczyni kierownika działu inwestycji w Miejskiej Jednostce Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni.
• Łukasz Drozda — urbanista i politolog z Uniwersytetu Warszawskiego.
• Dorota Sibińska — architektka, współtworzy pracownię XY Studio.
• Filip Domaszczyński — architekt, współtworzy pracownię XY Studio.
🕐 Rozdziały:
00:00 Architektura, która projektuje ludzkie zachowania
02:29 Gdyńskie Przystanie – miejsca, które łączą sąsiadów
10:53 Po co nam miejsca spotkań? Architektura a wspólnota
19:04 Centrum Aktywności Międzypokoleniowej – przestrzeń dla wszystkich
35:08 Gdzie są miejsca dla nastolatków? O projektowaniu miasta dla młodych
🏠 Czy budynek może pomóc sąsiadom się poznać, dzieciom znaleźć przestrzeń do zabawy i rozmowy, seniorom wyjść z domu, a osobom w kryzysie – otrzymać realne wsparcie?
Architektura zaangażowana społecznie nie zaczyna się od efektownej bryły. Zaczyna się od rozmowy, uważności i pytania: czego naprawdę potrzebują ludzie, którzy będą z tego miejsca korzystać?
💡 W tym odcinku podcastu „Teren zabudowany” Anna Cymer przygląda się architekturze, która stawia w centrum lokalną wspólnotę. Od gdyńskich Przystani – centrów sąsiedzkich tworzonych w procesie rewitalizacji – po warszawskie Centrum Aktywności Międzypokoleniowej na Ochocie, łączące potrzeby dzieci, młodzieży, osób z niepełnosprawnościami i seniorów.
🤝Jak projektować przestrzeń, która nie tylko dobrze wygląda, lecz także zachęca do spotkania, wspólnego działania i wzajemnej troski? Jak to możliwe, że plac, kawiarnia, kuchnia sąsiedzka czy nawet uchwyt na laskę mogą mieć takie znaczenie!? I jak sprawić, by mieszkańcy nie byli wyłącznie odbiorcami gotowego projektu, ale jego współtwórcami?
🔖 Z tego odcinka „Terenu zabudowanego” dowiesz się:
• Czym jest architektura zaangażowana społecznie i dlaczego jej podstawą jest rozmowa z przyszłymi użytkownikami;
• Jak działają gdyńskie Przystanie i dlaczego stały się ważnymi lokalnymi hubami usług społecznych;
• W jaki sposób rewitalizacja może zmieniać dzielnicę poprzez małe, celne interwencje – od bezpiecznego chodnika po centrum sąsiedzkie;
• Jak zaprojektowano Centrum Aktywności Międzypokoleniowej na warszawskiej Ochocie, aby różne grupy mogły spotykać się w jednej przestrzeni;
• Dlaczego wspólny plac i dostępna cenowo kawiarnia mogą przełamywać społeczne podziały;
• Jak światło, akustyka, zieleń, materiały i skala budynku wpływają na poczucie bezpieczeństwa oraz domowości;
• Dlaczego warto zostawić użytkownikom przestrzeń do własnej inicjatywy i pozwolić budynkowi „pożyć”;
• Oraz czemu nastolatki są jedną z najbardziej pomijanych grup w projektowaniu współczesnych osiedli i przestrzeni publicznych.
🎤 Osoby występujące w odcinku:
• Agnieszka Jurecka-Fryzowska – pełnomocniczka prezydenta Miasta Gdyni ds. rewitalizacji oraz kierowniczka działu rewitalizacji w Miejskiej Jednostce Laboratorium Innowacji Społecznych.
• Bianka Witkowska — zastępczyni kierownika działu inwestycji w Miejskiej Jednostce Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni.
• Łukasz Drozda — urbanista i politolog z Uniwersytetu Warszawskiego.
• Dorota Sibińska — architektka, współtworzy pracownię XY Studio.
• Filip Domaszczyński — architekt, współtworzy pracownię XY Studio.
🕐 Rozdziały:
00:00 Architektura, która projektuje ludzkie zachowania
02:29 Gdyńskie Przystanie – miejsca, które łączą sąsiadów
10:53 Po co nam miejsca spotkań? Architektura a wspólnota
19:04 Centrum Aktywności Międzypokoleniowej – przestrzeń dla wszystkich
35:08 Gdzie są miejsca dla nastolatków? O projektowaniu miasta dla młodych

![9# FLIS: Kim jest geniusz i wirtuoz? Odpowiada prof. Anna Chęćka [Konkurs Chopinowski 2025]
W ostatnim odcinku chopinowskiej serii podcastu FLIS zastanawiamy się nad pojęciem geniuszu. Co oczywiste, zainspirował nas do tego patron Konkursu Chopinowskiego. Rozmawiamy o filozoficznych korzeniach tej kategorii, ale także o zwyczajnym konkursowym życiu. Przedstawiamy perspektywę filozofującą, słuchającą i muzykującą.
Naszą rozmówczynią jest prof. Anna Chęćka z Zakładu Estetyki i Filozofii Kultury Uniwersytetu Gdańskiego – filozofka muzyki, pianistka, a także publicystka. Jej relacje z Konkursu Chopinowskiego możecie przeczytać na stronie internetowej „Ruchu Muzycznego”. Autorka m.in. książek Ucho i umysł: szkice o doświadczaniu muzyki (Gdańsk 2012), A jak Apollo. Biografia Alfreda Cortota (Warszawa 2019) oraz Słuch metafizyczny (Warszawa 2020).
Autorzy:
Scenariusz, produkcja i prowadzenie: Filip Lech, IzabelaSmelczyńska
Dżingiel: Izabela Smelczyńska.
Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio
Animacja: Filip Dowjat
Rozdziały:
(00:00) Wstęp, pozdrowienia z Konkursu.
(01:45) Czym zajmuje się filozofia muzyki?
(04:04) Jak Konkursu Chopinowskiego słucha Anna Chęćka: umysłem filozofki, czy uchem pianistki?
(07:53) Co to znaczy być geniuszem? I czy był nim Chopin? (fragment z czaszką Mozarta w tle).
(11:13) Muzyczni geniusze i geniuszki, chodzący między nami, śmiertelnikami.
(17:12) Historyczne korzenie kategorii geniuszu i zapomniane (?) zjawisko wunderkindów.
(22:48) Geniusz, naród i zanikanie codziennej muzyczności.
(28:49) Czego filozofka muzyki słucha dla przyjemności?
(30:11) Problemy z edukacją muzyczną.
(35:42) Jak przetrwać Konkurs Chopinowski? 9# FLIS: Kim jest geniusz i wirtuoz? Odpowiada prof. Anna Chęćka [Konkurs Chopinowski 2025]](https://i.ytimg.com/vi/tpRtuX5DBQ8/mqdefault.jpg)
![Podcast: The Final Curtain #1 — ZBIGNIEW
How a well-known opposition leader evaded capture by the communist authorities for almost five years. Part of our mini-series The Final Curtain.
In the early 1980s, Zbigniew Bujak was the head of Solidarity in the Warsaw region, a pro-democratic labour movement that was gaining in strength. So much so, in fact, that the communist leadership declared martial law in December 1981 in order to stop the opposition dead in its tracks. Hundreds of political activists were arrested, including much of the leadership of Solidarity. But Bujak managed to go into hiding before they had a chance to find him. Making use of an underground oppositionist network as well as methods of masking his movements, he managed to evade capture for five years.
Keeping Zbigniew in hiding became crucial for the underground opposition since not only was he orchestrating anti-regime actions, but his continued freedom remained a symbol of the secret police’s weakness.
How did his hiding end? What was the long-term impact of his activity? What did freedom mean for Bujak himself? How does he remember the shift of power from his own perspective? Find all the answers in the opening episode of Stories From The Eastern West’s new mini-series The Final Curtain.
More about the episode at Culture.pl //
https://culture.pl/en/podcast/SFTEW-THE-FINAL-CURTAIN-01-ZBIGNIEW
More episodes of THE FINAL CURTAIN //
https://culture.pl/en/the-final-curtain
Time stamps //
[01:07] How he came to Poland
[04:15] The election of John Paul II and how it changed Chris’ life
[05:30] Martial law and Chris’ most iconic photo
[10:04] Other revolutions Chris witnessed and photographed
[12:59] How he happened to be the first photographer to shoot the fall of the Berlin Wall
[16:00] What did Chris do after communism had ended?
Episode credits //
Written & produced by Wojciech Oleksiak
Edited by Adam Zulawski
Scoring & sound design by Wojciech Oleksiak
Hosted by Nitzan Reisner & Adam Zulawski
The Final Curtain is a mini-series from the creators of Stories from the Eastern West, featuring personal accounts from the Eastern Blocs collapse. It was brought to you by the Adam Mickiewicz Institute. Podcast: The Final Curtain #1 — ZBIGNIEW](https://i.ytimg.com/vi/uEyBG2y_VjM/mqdefault.jpg)
![6# FLIS: Dlaczego boimy się filharmonii? Odpowiada Michał Mendyk [Konkurs Chopinowski]
❔Kogo można nazwać kompozytorem – Krzesimira czy Radzimira Dębskiego?
❓Skąd bierze się prestiż Konkursu Chopinowskiego?
❔Dlaczego Michałowi Mendykowi przeszkadza wiedeński konkurs noworoczny?
❓Czy dobry gust istnieje?
🎹 Gościem kolejnego odcinka chopinowskiej serii FLIS: podcastu o muzyce i słuchaniu jest Michał Mendyk, kurator, redaktor „Ruchu Muzycznego” i wydawca. Mówimy o socjologii muzyki, historii konwenansów, tożsamości i inkluzywności. Rozmowa okazała się nadzwyczaj meandrująca, ale pełna ciekawych wątków. Spoiler alert: nasz gość nie śledzi Konkursu Chopinowskiego. Ale to wyjątek – pozostałe gościnie i goście naszego cyklu są uważnymi obserwatorkami i obserwatorami tego wydarzenia.
🎵 Michał Mendyk jest kuratorem muzycznym odpowiedzialnym za takie inicjatywy jak Radykalna Kultura Polska (łącząca archaiczną tradycję wykonawczą polskiej muzyki ludowej z ponowoczesnymi wątkami awangardy i muzyki popularnej), czy Opera dla Głuchych (cykl przybliżający praktyki artystyczne Głuchych). Od 2008 roku prowadzi wytwórnię Bôłt Records, w której ukazywały się m.in. płyty środkowo- i wschodnioeuropejskich kompozytorów (polskich, litewskich czy rumuńskich) i nagrania Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia (w wersjach oryginalnych i remiksowanych). Pełni także funkcję redaktora działu Wydawnictwa w „Ruchu Muzycznym”.
🎹Jury XIX Konkursu Chopinowskiego 2025 to siedemnaścioro wybitnych artystów z całego świata, w tym laureaci poprzednich edycji. Przewodniczącym został Garrick Ohlsson – legenda światowej pianistyki. Sprawdź, kim są wszyscy członkowie jury.
https://culture.pl/pl/artykul/xix-konkurs-chopinowski-2025-jurorzy-ktorzy-zdecyduja-o-losach-pianistow-i-pianistek
🎹Garrick Ohlsson, przewodniczący jury XIX Konkursu Chopinowskiego: Czasami śni mi się niebiańska muzyka [WYWIAD]
https://culture.pl/pl/artykul/garrick-ohlsson-przewodniczacy-jury-xix-konkursu-chopinowskiego-czasami-sni-mi-sie-niebianska-muzyka-wywiad
(00:00) Wstęp.
(01:57) Michał Mendyk przedstawia się publiczności.
(03:17) Muzyka poważna: dlaczego nie mówimy o tym co nas boli otwarcie?
(08:14) Sakralizacja muzyki i kultu kompozytora.
(14:13) Konkurs Chopinowski – pomiędzy elitarnością a masowością.
(18:40) Czy zależy nam, żeby Polacy najlepiej grali Chopina?
(21:18) Dostępność muzyki: od wynalezienia druku do streamingu.
(25:58) Konwenanse muzyki.
(33:28) O dobrym guście (chociaż nie istnieje).
(39:36) Czy muzyka klasyczna może być inkluzywna?
📎 Autorzy: ⚪️ Scenariusz, produkcja i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska⚪️ Dżingiel: Izabela Smelczyńska.⚪️ Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio⚪️ Animacja: Filip Dowjat 6# FLIS: Dlaczego boimy się filharmonii? Odpowiada Michał Mendyk [Konkurs Chopinowski]](https://i.ytimg.com/vi/uG9XKeq-nWI/mqdefault.jpg)






![7# FLIS: Chopin się śmieje (zobacz memy). Mówi dr Marcin Bogucki [Konkurs Chopinowski 2025]
Lubię siadać na balkonie za jury, żeby patrzeć na ich reakcję. Raz, jeden z jurorów zasnął podczas wykonania – głowa mu się kiwała, a w pewnym momencie oparł się o drugiego jurora. Wtedy się obudził. Na antenie nie powiem, kto to był, ale w kuluarach mogę to zdradzić. 😂
– mówi Marcin Bogucki, gość kolejnego odcinka chopinowskiego sezonu FLIS. Tym razem rozmawiamy o humorze Chopina i żartobliwych wątkach w muzyce klasycznej. 🤣 Opowiadamy sobie nawzajem muzyczne memy i kawały, ale mówimy również o performatywności Konkursu Chopinowskiego. Poza tym porównujemy warszawskie zmagania pianistyczne z Konkursem Piosenki Eurowizji. 🦚
🧑🏻⚕️ Dr Marcin Bogucki (Zakład Teatru i Widowisk Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego) jest kulturoznawcą i muzykologiem. W swoich badaniach zajmuje się m.in. operą i kulturową historią muzyki, w tym Konkursu Chopinowskiego (ale także Eurowizji). Współautor (razem z Adą Arendt, Pawłem Majewskim i Kornelią Sobczak) książki Chopinowskie igrzysko. Historia Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina 1927-2025 (Warszawa 2020). Jest również autorem książek: Teatr operowy Petera Sellarsa. Inscenizacje Händla i Mozarta z lat 80. XX w. (Poznań 2012) i Szaleństwo w operze (Gdańsk 2023). Marcin Bogucki należy do Stowarzyszenia Miłośników Konkursu Piosenki Eurowizji OGAE Polska oraz Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych.
Autorzy:🌞 Scenariusz, produkcja i prowadzenie: Filip Lech, Izabela Smelczyńska 🌚 Dżingiel: Izabela Smelczyńska 🌹Grafika: Paulina Ufnal / Hekla Studio 🔥Animacja: Filip Dowjat
Fryderyk Chopin wielkim kompozytorem był, ale czy wiesz o nim cokolwiek poza tym? Czekając na XIX Konkurs Chopinowski, sprawdź swoją wiedzę (albo intuicję). Już połowa poprawnych odpowiedzi to jest sukces! https://culture.pl/pl/artykul/quiz-chopiniana-co-wiesz-o-frycku
W filmie Michała Kwiecińskiego klasyczna biografia Chopina łączy się z metaforyczną opowieścią o oswajaniu śmierci. Ale Chopin, Chopin!, choć efektowny i imponująco piękny, rozczarowuje emocjonalną sterylnością.
https://culture.pl/pl/dzielo/chopin-chopin-rez-michal-kwiecinski
(00:00) Wstęp, przedstawienie dra Marcina Boguckiego.
(02:05) „Zdrów jestem i wesół”. Co wiemy o poczuciu humoru Fryderyka Chopina?
(05:12) Humorystyczne motywy w twórczości patrona Konkursu Chopinowskiego i muzyce klasycznej (poważnej?).
(10:38) Opowiadamy o memach poświęconych muzyce klasycznej.
(15:00) Ulubione żarty o muzyce klasycznej (moment katartyczny), a także karykatury i fraszki o Konkursie Chopinowskim.
(24:04) Czy w Konkursie Chopinowskim jest miejsce na humor?
(28:54) Performatywność i moda Konkursu Chopinowskiego.
(34:38) O stereotypizacji uczestników i uczestniczek Konkursu.
(36:53) O gestach osób uczestniczących w Konkursie. Element teatralny czy potrzeba ciała?
(39:10) Blind audition, czyli konklawe dla jurorów.
(42:30) Co Konkurs Chopinowski ma wspólnego z Eurowizją?
(48:43) „Bo kocham Chopina, i słuchać, ale nie od pana”. 7# FLIS: Chopin się śmieje (zobacz memy). Mówi dr Marcin Bogucki [Konkurs Chopinowski 2025]](https://i.ytimg.com/vi/y6XOMb9Qfj0/mqdefault.jpg)