Uploaded September 2025 | Updated September 2026, 4 days ago
Het optreden van maaiveldafvoer en plasvorming en kennis over de omvang ervan is voor zowel grondeigenaar als het waterschap van belang. Ons onderzoek heeft aangetoond dat deze processen op grote schaal voorkomen. De belangrijkste oorzaak is meestal een verstoorde bodem. Er zijn verschillende maatregelen denkbaar die de infiltratie van water bevorderen en daarmee plasvorming en maaiveldafvoer verminderen.
Transcipt:
Als er neerslag valt wordt een groot deel van het water gelukkig door de bodem opgenomen, maar soms lukt dat niet. Dan blijven er plassen staan of stroomt het water af over het grondoppervlak naar de sloten. Die afvoer noemen we maaiveldafvoer.
Maaiveldafvoer en plasvorming zijn lastig voor boeren en waterbeheerders. Boeren hebben last van plassen op het land. Ze kunnen hun land dan niet goed bewerken en gewassen groeien minder goed. Daarom graven ze soms greppels om het water af te voeren, maar dat vergroot juist de maaiveldafvoer.
Voor waterbeheerders zorgt maaiveldafvoer voor problemen. Water stroomt dan namelijk snel weg, wat leidt tot overstromingen. Ook spoelen meststoffen mee
en zorgt het voor erosie van het perceel. Kortom, boer en waterbeheerder hebben eigenlijk hetzelfde doel: meer neerslag de bodem in.
Maaiveldafvoer en plassen ontstaan op twee manieren:
1. Bij langdurige regen stijgt de grondwaterstand tot boven het maaiveld, hierdoor ontstaan op de laagste plekken plassen die vervolgens richting de sloot kunnen stromen.
2. Bij korte hevige buien kan het juist zo hard regenen dat de bodem het water niet snel genoeg opneemt, ook bij een lage grondwaterstand. Dat gebeurt sneller bij een bodem die slecht doorlatend is of een verstorende laag heeft. Dit kan van nature zo zijn, maar ook als gevolg van de landbewerking. Bijvoorbeeld door zware machines, of doordat steeds op dezelfde diepte geploegd wordt.
Hoe kun je maaiveldafvoer en plassen beperken?
• Zorg voor een gezonde bodem met een goede open structuur, zo kan neerslag makkelijker de bodem in.
• Ga niet, of met lichtere machines het land op, vooral als de grond nat is
zo voorkom je verdichting.
• Laat de akker niet kaal liggen, ook niet na de oogst. Zo blijft de bodemstructuur goed.
Maaiveldafvoer en plasvorming raken dus zowel de landbouw als het waterbeheer. Daarom is samenwerken aan oplossingen belangrijk om meer neerslag de bodem in te krijgen.
Meer informatie op de website: https://www.deltares.nl/nieuws/plasvorming-en-maaiveldafvoer-onderzocht
Volg ons op:
Facebook: facebook.com/DeltaresNL
LinkedIn: nl.linkedin.com/company/deltares
Instagram: instagram.com/deltares
Bluesky: https://bsky.app/profile/deltares.bsky.social
Het optreden van maaiveldafvoer en plasvorming en kennis over de omvang ervan is voor zowel grondeigenaar als het waterschap van belang. Ons onderzoek heeft aangetoond dat deze processen op grote schaal voorkomen. De belangrijkste oorzaak is meestal een verstoorde bodem. Er zijn verschillende maatregelen denkbaar die de infiltratie van water bevorderen en daarmee plasvorming en maaiveldafvoer verminderen.
Transcipt:
Als er neerslag valt wordt een groot deel van het water gelukkig door de bodem opgenomen, maar soms lukt dat niet. Dan blijven er plassen staan of stroomt het water af over het grondoppervlak naar de sloten. Die afvoer noemen we maaiveldafvoer.
Maaiveldafvoer en plasvorming zijn lastig voor boeren en waterbeheerders. Boeren hebben last van plassen op het land. Ze kunnen hun land dan niet goed bewerken en gewassen groeien minder goed. Daarom graven ze soms greppels om het water af te voeren, maar dat vergroot juist de maaiveldafvoer.
Voor waterbeheerders zorgt maaiveldafvoer voor problemen. Water stroomt dan namelijk snel weg, wat leidt tot overstromingen. Ook spoelen meststoffen mee
en zorgt het voor erosie van het perceel. Kortom, boer en waterbeheerder hebben eigenlijk hetzelfde doel: meer neerslag de bodem in.
Maaiveldafvoer en plassen ontstaan op twee manieren:
1. Bij langdurige regen stijgt de grondwaterstand tot boven het maaiveld, hierdoor ontstaan op de laagste plekken plassen die vervolgens richting de sloot kunnen stromen.
2. Bij korte hevige buien kan het juist zo hard regenen dat de bodem het water niet snel genoeg opneemt, ook bij een lage grondwaterstand. Dat gebeurt sneller bij een bodem die slecht doorlatend is of een verstorende laag heeft. Dit kan van nature zo zijn, maar ook als gevolg van de landbewerking. Bijvoorbeeld door zware machines, of doordat steeds op dezelfde diepte geploegd wordt.
Hoe kun je maaiveldafvoer en plassen beperken?
• Zorg voor een gezonde bodem met een goede open structuur, zo kan neerslag makkelijker de bodem in.
• Ga niet, of met lichtere machines het land op, vooral als de grond nat is
zo voorkom je verdichting.
• Laat de akker niet kaal liggen, ook niet na de oogst. Zo blijft de bodemstructuur goed.
Maaiveldafvoer en plasvorming raken dus zowel de landbouw als het waterbeheer. Daarom is samenwerken aan oplossingen belangrijk om meer neerslag de bodem in te krijgen.
Meer informatie op de website: https://www.deltares.nl/nieuws/plasvorming-en-maaiveldafvoer-onderzocht
Volg ons op:
Facebook: facebook.com/DeltaresNL
LinkedIn: nl.linkedin.com/company/deltares
Instagram: instagram.com/deltares
Bluesky: https://bsky.app/profile/deltares.bsky.social
